Skip to main content

2 lutego obchodzimy Święto Ofiarowania Pańskiego. Jest ono pamiątką ofiarowania w świątyni jerozolimskiej Jezusa Chrystusa. W Polsce ten dzień tradycyjnie nazywamy Świętem Matki Bożej Gromnicznej. Drugi dzień lutego to także okazja, by w szczególny sposób pamiętać o osobach konsekrowanych. Jezus ofiarował swoje życie Bogu, podobnie jak siostry i bracia zakonni. To także wyjątkowa okazja do świętowania dla całej wspólnoty Pieszej Pielgrzymki Krakowskiej. Jak niegdyś wyglądało to święto i co warto o nim wiedzieć?

 

Święto Ofiarowania Pańskiego

Historia Święta Ofiarowania Pańskiego

Do 1969 r. Święto to było obchodzone jako Oczyszczenie Najświętszej Maryi Panny. W wyniku Soboru Watykańskiego II zmieniono jego charakter – na chrystocentryczny. Natomiast w Polsce potoczna nazwa święta została ściśle złączona z tradycją poświęcania tego dnia gromnic – stąd Matki Bożej Gromnicznej.

Data Święta nie jest przypadkowa – ustalono je na 40 dzień po Bożym Narodzeniu. Jest to bowiem pamiątka Ofiarowania Pana Jezusa w świątyni i oczyszczenia się Matki Bożej. Zgodnie z tradycją – Jezus jako pierworodny Syn – miał zostać ofiarowany Bogu w świątyni. Według przekazów Ewangelii tak właśnie się stało. W tekstach ewangelistów opisujących to zdarzenie można znaleźć również słowa będącego w świątyni jerozolimskiej starca Symeona, który powiedział:

«Teraz, o Władco pozwalasz odejść słudze Twemu
w pokoju, według Twojego słowa.
Bo moje oczy ujrzały Twoje zbawienie,
które przygotowałeś wobec wszystkich narodów:
światło na oświecenie pogan
i chwałę ludu Twego, Izraela».

Historia obchodzenia Święta Ofiarowania pańskiego jest niezwykle bogata. Jest ono bowiem jednym z najstarszych chrześcijańskich świąt, obchodzonych w Jerozolimie już w IV w. n.e. Towarzyszyły mu nocne procesje ze świecami. W VI w. pojawiło się ono w Kościele zachodnim. Także w Rzymie obecna była procesja z zapalonymi świecami. Prowadziła ona do bazyliki Matki Bożej Większej, co sprawiało, że święto przybierało maryjny charakter. Również taki wymiar przybrało ono w Konstantynopolu. Natomiast od X w. rozpowszechnił się obrzęd poświęcania świec, które miało symbolizować Jezusa będącego Światłością Świata, oświeceniem pogan, Pana uciszającego burzę i przynoszącego pokój. To również nawiązanie do obrzędów Wigilii Paschalnej.

 

„Światło na oświecenie”

Święto to jest nieodłącznie związane z obrzędem światła, ponieważ Jezus przynosi całemu światu Światło, którym jest On sam. Z obrzędem ofiarowania pierworodnego syna i oczyszczenia matki związane było składanie ofiar. Do tradycyjnych darów należała ofiara z baranka, jednak – jeśli rodzina była uboga – mogła złożyć także ofiarę z dwóch synogarlic lub gołębi. Józef i Maryja złożyli synogarlicę, co równocześnie wskazuje na fakt, że byli oni ubodzy.

Ofiarowanie Jezusa w świątyni to początek nowego rozdziału w jego życiu, ale także nowego etapu w życiu Kościoła. Wskazuje ono na powszechność zbawienia, które dzięki Jezusowi stanie się udziałem każdego człowieka.

 

Opieka Maryi

W Polsce to Święto wiąże się szczególnie z Matką Bożą. Skąd nazwa Matki Bożej Gromnicznej? Otóż w czasie burzy w oknach stawiano gromnice, które miały ustrzec domowników przed szalejącą burzą. W kościołach święci się tego dnia gromnice, z którymi przychodzą wierni. To właśnie błogosławieństwo świec otwiera obrzęd liturgii Święta Ofiarowania Pańskiego. Kapłan prosi, by wszyscy zgromadzeni na liturgii wokół stołu Chrystusa mogli w przyszłości dostąpić blasku Jego zbawienia. Gromnice miały być wykonane z pszczelego wosku. Niegdyś tradycją było ich przystrajanie, a po zakończeniu Mszy świętej przyniesienie do domu zapalonej gromnicy. Gospodarz domostwa błogosławił je gromnicą.

Również współcześnie w sytuacji niebezpieczeństw zapala się gromnicę i stawia ją w oknie. Jako gromnice służą także świece chrzcielne, ponieważ wprowadzają one światło Chrystusa do nowo włączonego do wspólnoty chrześcijan dziecka. Gromnice towarzyszą także umierającym, podczas ich ostatnich chwil życia. Święto Ofiarowania Pańskiego kończy tradycyjny okres Bożego Narodzenia. Kończymy śpiewać kolędy, rozbieramy nasze dekoracje świąteczne i… czekamy na kolejne Boże Narodzenie.

Warto tego dnia zwrócić się do Maryi i być blisko niej!